Quản trị & pháp lý

EU chính thức lùi hạn quy định A.I rủi ro cao: có thêm thời gian, không phải được miễn

Bản sửa đổi Đạo luật A.I của EU (Digital Omnibus) có hiệu lực từ 27/7/2026, lùi nghĩa vụ cho hệ thống A.I rủi ro cao sang cuối 2027 và 2028, nhưng giữ lịch minh bạch và thêm lệnh cấm mới. Doanh nghiệp có khách hàng châu Âu nên dùng quãng thời gian này để chuẩn bị, không phải để trì hoãn.

24/07/20265 phút đọcBiên tập: ABM — A.I Business Master

Tóm tắt nhanh

  • Quy định (EU) 2026/1744 sửa đổi Đạo luật A.I của Liên minh châu Âu (AI Act) được đăng Công báo ngày 24/7/2026 và có hiệu lực từ 27/7/2026.
  • Nghĩa vụ cho hệ thống A.I rủi ro cao dạng độc lập lùi từ 2/8/2026 sang 2/12/2027; A.I gắn trong sản phẩm đã có luật chuyên ngành lùi sang 2/8/2028.
  • Nghĩa vụ minh bạch vẫn áp dụng từ 2/8/2026, đồng thời EU bổ sung lệnh cấm mới với công cụ A.I tạo hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng thuận.

Chuyện gì xảy ra

Gói “Digital Omnibus on AI” được Ủy ban châu Âu đề xuất ngày 19/11/2025 nhằm đơn giản hóa việc thực thi AI Act. Văn bản cuối cùng được thông qua ngày 29/6/2026, đăng Công báo ngày 24/7 và có hiệu lực ba ngày sau — lần sửa đổi chính thức đầu tiên của luật này.

Thay đổi lớn nhất là lịch áp dụng. Nhóm A.I rủi ro cao theo Phụ lục III — như A.I dùng trong tuyển dụng, giáo dục, thực thi pháp luật — lùi sang 2/12/2027. Nhóm A.I gắn trong sản phẩm đã chịu luật an toàn chuyên ngành theo Phụ lục I (đồ chơi, thiết bị y tế…) lùi sang 2/8/2028. Theo phân tích của hãng luật Cooley, hệ thống rủi ro cao do cơ quan công quyền sử dụng có mốc riêng là 2/8/2030. Hạn để mỗi nước thành viên lập ít nhất một “sandbox” thử nghiệm A.I cũng lùi sang 2/8/2027.

Ngược lại, phần minh bạch gần như giữ nguyên. Từ 2/8/2026, người dùng phải được thông báo khi đang tương tác với hệ thống A.I, và nội dung do A.I tạo sinh phải được đánh dấu ở dạng máy đọc được. Riêng các hệ thống đã có mặt trên thị trường trước 2/8/2026 được ân hạn phần đánh dấu máy đọc đến 2/12/2026.

Văn bản cũng bổ sung vào Điều 5 lệnh cấm hệ thống A.I tạo hình ảnh khiêu dâm không có sự đồng thuận (nhóm ứng dụng “nudifier”) và nội dung xâm hại tình dục trẻ em, áp dụng từ 2/12/2026. Một số điểm khác đáng chú ý:

  • Nghĩa vụ về hiểu biết A.I (AI literacy) được làm mềm: không còn đòi hỏi bảo đảm một mức năng lực cụ thể cho từng nhân sự, dù bên triển khai hệ thống rủi ro cao vẫn có yêu cầu riêng về năng lực và đào tạo.
  • Các ưu đãi giảm thủ tục cho doanh nghiệp nhỏ và vừa được mở rộng sang nhóm doanh nghiệp quy mô vừa nhỏ (“small mid-cap”). Các nghĩa vụ cốt lõi như quản trị rủi ro, hồ sơ kỹ thuật và đánh giá sự phù hợp không thay đổi.

Ý nghĩa với Lãnh đạo và Doanh nghiệp

Thông điệp quan trọng nhất: EU lùi hạn chứ không hạ chuẩn. Các hãng luật khuyến cáo không coi mốc mới là lý do dừng chuẩn bị, vì phân loại hệ thống, lập hồ sơ và thiết kế giám sát của con người thường mất nhiều tháng.

Với doanh nghiệp Việt Nam, tác động trực tiếp rơi vào nhóm cung cấp phần mềm, gia công hoặc sản phẩm tích hợp A.I cho khách hàng châu Âu, nhất là mảng nhân sự, giáo dục, y tế, thiết bị. Khách hàng EU nhiều khả năng sẽ đưa yêu cầu tuân thủ vào hợp đồng sớm hơn hạn luật định.

Phần minh bạch đã có hiệu lực: chatbot, công cụ tạo ảnh, video, giọng nói phục vụ người dùng EU cần cơ chế thông báo và đánh dấu ngay bây giờ.

Dù nới lịch, EU vẫn giữ các trụ cột minh bạch, bảo vệ nhóm dễ tổn thương và trách nhiệm của con người — những nguyên tắc nên có trong chính sách A.I nội bộ.

Gợi ý hành động

  • Nên làm ngay: lập danh mục các hệ thống A.I đang bán hoặc vận hành cho khách hàng EU, phân loại sơ bộ theo nhóm: bị cấm, rủi ro cao, nghĩa vụ minh bạch, thông thường.
  • Nên làm ngay: kiểm tra cơ chế thông báo “bạn đang tương tác với A.I” và việc đánh dấu nội dung tổng hợp — phần này không được lùi hạn.
  • Nên làm: rà soát hợp đồng với đối tác châu Âu về điều khoản tuân thủ AI Act; tham vấn chuyên gia pháp lý am hiểu luật EU trước khi đưa ra cam kết.
  • Có thể chờ: chi tiết đánh giá sự phù hợp cho hệ thống rủi ro cao — theo dõi hướng dẫn, tiêu chuẩn kỹ thuật EU trước mốc 2027.

Nguồn

Chat ZaloChat với ABMChatĐặt lịch tư vấn